Sumowo wieś na Sejneńszczyźnie

Ze wstępu do książki:

„Wydawać by się mogło, że Sumowo to zwyczajna wieś, jedna z wielu położonych w północno-wschodniej części województwa podlaskiego, na jego peryferiach, na Sejneńszczyźnie. Nic bardziej mylnego! Ta mała miejscowość ma prawie 400-letnią ciekawą historię. Na Sejneńszczyźnie są wsie starsze i bardziej znane, takie jak założone przez królową Bonę w połowie XVI wieku Berżniki. Jestem jednak rdzennym sumowiakiem, w Sumowie są korzenie rodziny Sidorowiczów, dlatego postanowiłem napisać historię wsi, z której się wywodzę, na tle dziejów Sejneńszczyzny, przedstawić genealogie osiadłych tu rodzin oraz koleje ich losu kształtowanego przez zwykłe sprawy i przez wielkie wydarzenia dziejowe, jakie nie ominęły Sumowa ani jego bratniej osady  – Orzechowa.

Kiedy zacząłem zbierać materiały, okazało się, że istnieje niewiele naukowych źródeł dotyczących historii małych miejscowości na Sejneńszczyźnie, mało jest też osób pamiętających choćby II wojnę, nie mówiąc już o czasach przedwojennych. Ludzie od pokoleń mieszkający w Sumowie w zasadzie nie znają przeszłości swojej wsi. Ich wiedza ogranicza się do historii przydrożnego krzyża Staniewiczów oraz miejsca o nazwie Karczemna.

Te trudności nie odwiodły mnie jednak od mojego zamiaru, raczej zmobilizowały do poszukiwań i pisania, tym bardziej że przeprowadzając wywiady z mieszkańcami Sumowa, zauważyłem, jak bardzo się zainteresowali przeszłością swojej wsi.

Zaprezentowane zdjęcia, obejmujące lata od tużpowojennych do współczesności, są swoistymi znakami czasu, oddają też atmosferę wiejskiego życia na tle przyrody w różnych porach roku. Migawki utrwalone na kliszy mogą być źródłem wiedzy o kulturze i tradycjach Sejneńszczyzny na przykładzie Sumowa, a także inspiracją do refleksji nad współczesnymi zmianami zachodzącymi na sejneńskiej wsi. Widać na nich wyraźnie przeobrażanie się wsi rolniczej w wieś rolniczo-turystyczną. Być może to właśnie jest przyszłością Sumowa: agroturystyka idąca w parze z dbałością o środowisko i pielęgnowanie najlepszych tradycji wiejskiego życia.

Każda pora roku jest dla fotografa wyjątkową inspiracją, a także wyzwaniem. Zdjęcia ukazujące cztery pory roku w Sumowie pozwalają zobaczyć ich niezwykłe piękno i niemal bajkową atmosferę, jaką tworzą nad sumowskimi jeziorami.”